TEMIZ GAZLI SÖNDÜRME SISTEMLERI

TEMIZ GAZLI SÖNDÜRME SISTEMLERI IÇIN TS EN ISO-15420 ZORUNLU
STANDARTLARI GETIRDIKLERI VE ÜLKEMIZDEKI UYGULAMALAR:

Giris:
TSE’nin ISO14520 standartlarını TS-ISO14520 olarak birebir kabul etmesiyle birlikte tartısmalara son noktayı koymustur. EN standartları ulusal standartlarımız haline dönüsmüstür.
Türkiye Yangın Yönetmeligide ilgili EN standartlarını refere etmektedir.
NFPA standartları UL test prosedürleri standartları tüm Avrupada hızla yerini ISO ve EN standartları yerini almıstır.
- ISO 14520 Standartlari neleri kapsar :
- TEMIZ GAZLI SÖNDÜRÜCÜLERI LISTELER VE DIZAYNI ve UYGULAMASI ILGILI KURALLARI IÇERIR.
- EC ÜLKELERINDE ULUSAL STANDART HALINE DÖNÜSMEKTEDIR. BAZI ÜLKELERDE TAVSIYE NITELIGINDEDIR BAZI ÜLKELERDE ISE ULUSAL STANDART HALINI ALMISTIR.
- ÜLKEMIZ GÖZLEMCI STATÜSÜNDE KOMITELERDE YERALMISTIR
VE SON HALI TSE 2005 SONUNDA OYLANMIS VE KABUL EDILMISTIR.
- ISO14520-1 SISTEMLERLE ILGILI GENEL KURALLARI IÇERIR.
ISO14520 2 ile14 KADAR HER BIR GAZ IÇIN DIZAYN VE TEST KRITERLERDIR
Yeni Alternatifler eklenebilecektir.
NFPA 2001 ( en son 2004 yılında revize edilmistir)


KARBONDİOKSİT TANKI


KARBONDİOKSİT SÖNDÜRME SİSTEMİ

ABD ORJINLI OLUP EC ÜLKELERINDE VE ÜLKEMIZDE YERINI ISO14520 ALMISTIR. ISO14520 ILE BENZERLIKLER TASIMASINA RAGMEN BAZI ÖNEMLI FARKLILIKLAR IÇERIR.

A- ISO14520 VE NFPA2001 TEMEL FARKLARI :
Özetle ISO14520 standartları daha yüksek performans ve emniyet beklentisi
getirmistir. Avrupa birligi baslangıçta NFPA standartlarını baz alarak basladıgı çalısmaları sonucunda yapılan test ve komite çalismaları sonrasında daha emniyetli sistemler tasarımını esas almaktadır :
- TEST PROSEDÜRLERINDE BAZI FARKLILAR VARDIR.
SÖNDÜRME SÜRESI VE PERFORMANSI IÇIN ISO-15420 DAHA KISA SÜRELERDE SÖNDÜRME “FLAME KNOCK DOWN” ISTENMEKTEDIR.
- KONSANTRASYON DEGERLERI FARKLIDIR
Dizayn degerleri ISO tarafından verilmis degerlerin dısında akreditasyonu ISO

Tarafından kabul görmüs( UL,LPCB,VdS vb) kuruluslarca test sonuçları üretici
firmalar tarafından kullanılabilecektir.
- SÖNDÜRME IÇIN GAZLARIN EMNIYET FAKTÖRÜ
Testlerde bulunan söndürme konsantrasyon degerlerine eminyet faktörleri ilave edilerek dizayn degeri bulunmaktadır.
- Design K = Söndürme K x Emniyet Faktörü
ISO 14520 %30 ( %10 DAHA EMNIYETLI )NFPA 2001 %20
A sınıfı yangınlar için yeni ISO 14520-2006 degerleri asagıdadır:
HFC227ea : %7.9 ( EN ÇOK BILINEN ADI ILE FM200 )
HFC125 : %11.2 ( HFC125 +%015 Lemonen = NAF-S-125 için %8.7)
HFC23 (FE-13) : %16.30
FK-5-1-12 (Novec1230) : % 5.3
IG01 (ARGON ) : %48.50
IG55 ( %50 ARGON+%50 NITROJEN) : % 45.10
IG100( NITROJEN) : %41.50
IG541 (%50 N2 ,%42Ar ;%8 CO2) en bilinen ticari adıyla Inergen
- SILINDIR ÖZELLIKLERI FARKLIDIR:
ISO : PED, TPED , EC DIREKTIFLERINE UYGUN SILINDIRLER(max.140LT)
NFPA : D.O.T. DIKISLI SILINDIRLERI DE KABUL ETMEKTEDIR
Avrupa Birligi direktifleri daha yüksek dayanımlı silindir standardı getirmistir.
- ISO14520 ODA SIZDIRMAZLIK TESTINI ZORUNLU KILMISTIR. HER YIL
TEKRARLANMASINI ISTEMEKTEDIR.NFPA 2001 ISE TAVSIYE NITELIGINDEDIR.
- RAKIM FAKTÖRLERI FARKLIDIR
- ISO14520 1000 mt ‘ den bastayan azaltma faktörü kullanır (1000mt için 0,89)
- NFPA 2001 1000ft den( 300 m) den itibaren azaltma katsayısı kullanılır.
- ISO 14520 : RISK SINIFINDA “HIGH A CLASS” (YÜKSEK A SINIFI ) VARDIR
- Sadece Ahsap (WOOD CRIP) yerine karısım katı yangınları esas alınır.
ABS ,PPMA ,PVC levhaların Ahsap ile birlikte yanması esas alınır.
Kablo yogunlugu olan odalarda “yüksek A sınıfı” konsantrasyon tercih edilir.
100mm dan fazla olan kablo demetleri varsa, %20 den fazla dolulukda kablo
tavaları varsa, söndürme sırasında 5kW daha fazla enerji tüketimi varsa daha
yüksek olan ilgili tabloda ki deger kullanılır.
Örnegin :
HFC227ea için %8,5 , FE13 için %16.50 , IG-01 için %48.50 , IG-55 için %45.10
degerleri kullanılır.



İNERGEN GAZLAR

B- ÜLKEMIZDE ILGILI YÖNETMELIK VE DIREKTIFLER:
- TÜRKIYE BASINÇLI KAPLAR YÖNETMELIGI:
(97/23/AT) Resmi Gazete: 10.04.2002 Sayı: 24722 2003 DE ZORUNLU YÜRÜRLÜGE
GIRMISTIR
- TÜRKIYE EC(AT) DIREKTIFLERINI , EN STANDARTLARINI KABUL ETMISTIR.
PED VE TPED SERTIFIKALI SILINDIR KULLANIMI ZORUNLU KILINMISTIR.
- D.O.T.(ABD ULASTIRMA BAKANLIGI STANDARTI) SINIFI DIKISLI SILINDIRLERIN
AVRUPA DA DOLASIMI VE KULLANIMI YASAKLANMISTIR.
- CE ISARETI SILINDIR NOZUL VB. KOMPONENTLERDE ZORUNLUDUR
- SILINDIRLERDE “PI” ISARETI ZORUNLUDUR
- TÜRKIYE YANGINDAN KORUNMA YÖNETMELIGI-2002 ,2007 ve 09.09.2009:
- SUYUN KULLANILAMADIGI YERLER
- DAHILI TRAFO MERKEZLERI
EGER BINANIN BIR BÖLÜMÜNDE TEMIZ GAZLI SÖNDÜRME SISTEMI TESIS EDILECEKSE ISO14520 STANDARTLARINA KULLANILMASI ZORUNLUDUR.

C- TEMIZ GAZLI SÖNDÜRME SISTEMLERI GENEL ÖZELLIKLERI :
- ARTIK BIRAKMAZ
- ILETKEN DEGILDIR
- OZANA ZARAR VERMEZ . ODP=0 TAMAMI EPA TARAFINDAN ONAYLIDIR
- INSANA ZARAR VERMEZ ( Standartlarda belirtilen kriterlere göre)
- HASARSIZ SÖNDÜRME YAPAR
- HIZLI VE ETKILI SÖNDÜRME YAPAR
- SISTEMLER ELEKTRONIK ALGILAMA ILE BIRLIKTE
HASSAS DUMAN ALGILAMASI ILE ÇOK AZ ERKEN ASAMADA
YANGIN ALGILANMASI VE SÖNDÜRME YAPMASI IÇIN TASARLANIR.

NEREDELERDE GAZLI SÖNDÜRME SISTEMLERI KULLANILMAKTADIR:
- SUYUN HASAR VERECEGI YERLERDE
- DEGERLI KAGIT ARSIVLERI
- AG , OG , ZAYIF AKIM ELEKTRIK ODALARI
- TELEKOM
- TELAFISI MÜMKÜN OLMAYAN DATA VE KAYITLAR
- INSANLARIN BULUNABILECEGI MEKANLAR
- KISA SÜRECE TAMAMEN SÖNDÜRME GEREKSINIMI
(cogu zaman sprinkler, su-sisi, kuru toz vb. sistemler yangın söndürmekden daha çok kontrolu ve profesyonel müdahale için zaman kazanmak amacıyla tasarlanırlar)

D- TEMIZ GAZLI SÖNDÜRÜCÜLER :
Iki grup altında toplanmıstır :
1 - HFC( HALOKARBON) ESASLI GAZLAR:
NAFS125 ( LPG-HFC125 )
HFC 125 ( FE25-ECORA25)
HFC227ea ( FM200, FE227, SOLKANE27,NAFS227 vb Ticari isimler)
HFC23 ( FE13, NAFS23 VB)
FK-5-1-12 (Novec1230 sıvısı)
Silindir Basıncı : 25 veya 42 bar
Kısaca özetlenirse :
KIMYASAL GAZLAR ESASLI GÖRECE AZ MIKTARDA KULLANILIR SIVI FAZDA
STOKLANIR GENELDE AZOTLA BASINÇLNADIRILARAK SAKLANIR.
MALIYET IÇERISINDE GAZ VE SILINDIR DENGELIDIR( GENELDE %50-%50)
YENIDEN DOLUM BIRIM FIYATI GÖRECE YÜKSEKTIR .
10 sn BOSATMA SÜRESI HEDEFLENIR
SILINDIR AZ YER KAPLAR DAHA EFEKTIF SÖNDÜRME YAPARLAR.
2- INERT (ASAL) GAZLAR:
IG-01, IG-55 ,IG-100, IG-514
ARGON, NITROJEN VB. VE/VEYA KARISIMLARI :
Inert gazlı sistemler kısaca özetlenirse :
GAZ FAZINDA STOKLANIR BU NEDENLEÇOK SAYIDA YÜKSEK BASINÇTA ÇOK SAYIDA SILINDIR GEREKTIR. ANCAK DOLUM BIRIM FIYATI DAHA DÜSÜKTÜR ANCAK SILINDIR YATIRIMI FAZLADIR.
60 Sn. BOSALTMA SÜRESI HEDEFLENIR.
ÇEVRE ISITMA FAKTÖRÜ YOKTUR GWP=0
ALEVLE TEMASINDA HF ASITI ÜREMEZ.
Silindir Basıncı : 200 veya 300 bar (borulama basıncı düsürücü sonrası 60 bar)
( UYARI : CO2 GAZI BOGUCUDUR TEMIZ GAZ SINIFINDA DEGILDIR !!)
E - GAZ MIKTARI HESAPLAMASI IÇIN KRITERLER :
V = KORUNACAK ALAN VE YÜKSEKLIKLER( KAPALI HACIMDIR)
T = ODA SICAKLIGI
K = RAKIM FAKTÖRÜ

RISKIN TÜRÜNE GÖRE SEÇILEN DIZAYN KONSANTRASYONU :
- A SINIFI
- YÜKSEK A SINIFI
- B SINIFI ( SIVI YANGINLARI) ,
ILGILI MADDELERE GÖRE TABLODAN kg/m3 OLARAK SEÇILIR VE BU DEGER HACIM ILE ÇARPILARAK GEREKLI GAZ MIKTARI BULUNUR.ANCAK BORU ÇAPLARI VE KESIN MIKTARLAR HIDROLIK HESAPLAMA
SONUCU KESINLESEBILECEKTIR.

ARGONİT

ARGON

F- STANDARTLAR TARAFINDAN YAPILMIS BAZI TANIMLAMALAR :

- NOAEL (No-Observable Adverse Effect Level):
Insan saglıgına karsı hiçbir olumsuz etkinin gözlenmedigi en yüksek gaz konsantrasyonudur .Belirli sürelerde insanların NOAEL seviyesi üzerinde maruz
kalmalarında sakınca yoktur.
- LOAEL (Lowest Observable Adverse Effect Level):
Insan saglıgına karsı olumsuz etkinin gözlendigi en alt gaz konsantrasyonu.
(Bu degerin üzerinde ortamda insanların bulunması istenmez sistemler MANUEL olmalıdır)
- Söndürme Konsantrasyonu:
Testler sonucu bulunan söndürme için yeterli (%) konsantrasyon degeridir.
- Dizayn Konsantrasyonu:
Emniyet faktörüyle arttırılmıs tesis edilecek sistem için gerekli gaz miktarını veren
degerdir. Söndürme konsantrasyonu 1.2(NFPA) veya 1.3(ISO) emniyet faktörü ile
artırılır.
ODP : Ozon tabakasına zarar verme katsayısı( sıfır üzeri degerler zarar vericidir)
GWP : CO2 gazı baz alınarak 100 yıl için belirlenir, CO2 için GWP=1 (100yıl)
NEL : (No Effect Level) Inert gazlar için %12 O2 seviyesi
LEL : (Low Effect Level) Inert gazlar için %10 O2 seviyesi(insanların bulunması
sakıncalıdır)
PBPK : (Physiologically Based Pharmocokinetic method) Toksit etkiler yerine fiziksel
etkileri baz kabul edip ve süreye baglı degerlendiren model bkz.NFPA2001 A-1-6-1.
Buna göre 5 dakika süre için insanların maruz kalabilecegi konsantrasyon degeri
belirlenir.Örnegin NAFS125, FE25 (HFC125) için %11.5, HFC227ea(FM200) için %10.5
degerleri belirlenmistir.

Hazırlayan : Gökhan Aktas , Protek Mühendislik www.protek.gen.tr


Devamını okuyun...>>

BUZDOLAPLARI VE KLİMALARDA YANGIN RİSKLERİ



BUZDOLAPLARINDA OLUŞAN YANGINLARIN SEBEPLERİ:

Sıcakların artması kullanım yoğunluğu, bakımsızlık, yanlış onarım ve bakım, uygun olmayan elektrik malzemeleri son günlerde buzdolabı ve klima yangın sayılarınlarında artışlara neden olmaktadır.



Elektrikli her cihazda yanlış bağlantı ve parçalar nedeniğle oluşabilecek kısa devrelerden yangınlar çıkabilmektedir. Yaz aylarında ise daha yoğun kullanımlar dolayısıyla bu tip yangın sayılarında artışlar Dünyanın her yerinde olmaktadır.
Unutmayın buzdolabınızın da klimanızında bir çok parçası plastik ve yanabilir kauçuk maddelerden yapılmaktadır. Elektrik kontağı önce elektrik yangınını başlatır ve daha sonra bu yanabilir parçalar kolayca tutuşarak yangının büyümesine sebep olurlar.
Sahte ve yan sanayi buzdolabı yedek parçalarında ise hiçbir teknik şartname ve onay söz konusu değildir. Standart dışı yedek parçalar bu baımdan buzdolablarının arızalanmasına , yangınlara hatta ölümlere sebep olabilmektedir.


YALNIZ BİZDE DEĞİL SOĞUK ÜLKELERDE DE BU TÜR YANGINLAR ELEKTRİK KAYNAKLI OLABİLMEKTEDİR.

Londra itfaiyesi, 2008'den bu yana buzdolaplarının başkentte 20 yangına ve bir kişinin ölümüne yol açtığını belirtti. Sorunla ilgili olarak, 2010 yılı Haziran ayında şirketlerin dikkatinin çekildiğini kaydetti. İngiltere, sorunu para almaksızın çözüme kavuşturmak amacıyla müşterilerle temas halinde olunduğunu açıkladı. Sözcü, böylece hatalı buzdolablarından satın almış olan müşterilerin, soruna dikkatlerinin çekildiği ve gereken düzeltmenin yapılabilmesi için ücretsiz telefon hattı oluşturulduğunu bildirdi

KLİMA YANGINLARI.

Klima yangınlarıda buzdolaplarında çıkan yangınlarala aynı sebepleri paylaşırlar.
Önce elektrik yangını ve bunu takip eden ikinci safha izalasyon yangınları hasarlara, yaralanmalara ve ölümlere neden olur.



İki haber başlığı:

Haber 1: Klima patladı ortalık savaş alanına döndü
Balıkesir’in Edremit ilçesinde yaşlı çiftin yaşadığı evde patlayan klima ortalığı savaş alanına çevirdi.

Haber 2: Klima bomba gibi patladı
Antalya'da 68 yaşındaki Suzan Özkesici salonundaki klimanın patlaması sonrası kendini dışarı attı. Patlama sonrası çıkan yangın nedeniyle üst katta mahsur kalanlar itfaiye tarafından kurtarıldı.




PEKİ KLİMALAR PATLAR MI?

Klimaların, iç ünitelerinde elektrik bağlantısından kaynaklanan bir problemin meydana gelmesiyle alev oluşup, iç ünite plastik aksanı yanmaya başlar, çıkan alev ise iç ünitede gaz bağlantı borularının bağlantı rakorlarının gevşemesinden veya çatlamasından dolayı bir patlama sesi oluşturabilir.
Klimalarda kullanılan gazların yanıcı veya parlayıcı özelliği olmadığı için patlamalarının söz konusu değildir.Sadece yüksek basınçtan dolayı yüksek desibelli ses çıkmasına neden olabilir buda halk arasında klimaların patladığı söylentisinin çıkmasına neden olur., yukarıdaki iki haber basına ‘klima patladı’ şeklinde yansıyarak, klimanın patlayıcı bir cihaz olduğu kanısını doğurur. Standartlara uygun üretilen ve yetkili klima servisleri tarafından montajı yapılan klimalarda patlama durumunun yaşanması söz konusu olamaz.



Ahmet SERTKAN
Yangın Uzmanı

Devamını okuyun...>>

Yangın söndürme teknolojileri: Robotlar

İTFAIYE BÖCEK VE ROBOT ÇALIŞMALARI.

DÜNYANIN HER KÖŞESİNDE YANGIN ZARARLARININ AZALTILMASI VE İTFAİYECİLERİN KORUNMASI İÇİN ROBOT ÇALIŞMALARI HIZLA SÜRDÜRÜLMEKTEDİR. HENÜZ EMEKLEME DEVRESİNDE OLMASINA RAĞMEN ENDRÜSTRİYEL TASARIM ALANINDA BÜYÜK GELİŞMELERE GEBE BİR BİLİM DALI OLARAK DESTEKLENMESİ GEREKMEKTEDİR. A.S


İTFAIYE BÖCEKLERİ.

Her yaz orman yangınlarıyla boğuşuyoruz. Orman yangınlarına müdahalede en çok zorlanan konular zamanında ve yerinde müdahale edebilmek. Almanya’nın Magdeburg-Stendal Yüksekokulundan araştırmacılar bu sorunu kökünden çözmek için robotları kullanmayıdüşünüyorlar.



Tasarladıkları OLE adındaki robot ormanda gezinip alev algılayıcı sensörleri ile potansiyel tehlike oluşturan alevleri bir felakete dönüşmeden bulup su püskürterek söndürecek.
OLE, 6 bacağı ile arazi koşullarına bağlı olarak 10-20 km hızla gidebiliyor.

Eğer yangınla baş edemezse haber verdiği itfaiye ekipleri gelene kadar kabuklu kırkayaklar gibi kıvrılıp top şekline geliyor ve kendini kabuğunun altında korumaya alıyor.



Bu durumda seramik-fi ber kompozit yapılı kabuğu robotu 1300ºC sıcaklıkta bile, ki bu sıcaklıkta çelik artık erimeye başlar, koruyabiliyor. Bunun için robotun kabuğunun altındaki sistemler de ısıya dayanıklı olarak tasarlanmış.

XXXXXXX

GURURUMUZ TÜBİTAK TASARIMI TÜRK İTFAİYE ROBOTU



İtfaiyeci Robot bir kilometre uzaklıktan kumanda edilebiliyor ve üzerindeki kamera aracılığıyla operatöre görüntü iletebiliyor.
İtfaiyeci Robot “Robofire” merdiven tırmanabiliyor, ortamdaki gaz miktarını analiz edip anında verileri operatöre aktarabiliyor.
İçindeki görüntü iyileştirme yazılımı sayesinde dumanlı ortamdan görüntü aktarabiliyor.

İtfaiyeci robot 230 kilogram ağırlığında ve tamamen milli tasarım ve üretim.
İtfaiyeci robotun yazılımı , TÜBİTAK’ın milli yazılımı olan Pardus’la gerçekleştirildi.



XXXXXX

İNGİLİZ İTFAİYE ROBOTU



İngiltere'de yangınla mücadelede yepyeni bir dönem başlıyor. Şimdiye kadar ağırlıklı olarak insan gücüyle söndürülmeye çalışılan yangınlar ve yangın kurtarma operasyonları artık robotlar tarafından gerçekleştirilecek. Son 2 yıldır bu konuda çalışmalar ve denemeler sürdüren Londra itfaiyesi nihayet robotların bu işi becerebileceğine ikna oldu.

İngilizler yangınla mücade için 2 ayrı tip robot kullanacaklar. QinetiQ robotlarının ilki olan Talon daha önce Irak'ta bomba imha görevleri de yürütmüştü. Ufak ve kontrolü oldukça kolay olan Talon'un görüntü iletme özelliği ve termal kamerası yangın ile ilgili tüm detayları yakından incelemeyi sağlayacak. Black Max adlı dört tekerlekli ikinci robot ise oldukça iri ve su püskürtecek hortuma sahip. Ve son olarak Brokk 90 erişilmesi zor olan bölgelere ulaşabilmek için kazma ve enkaz kaldırma görevlerini üstlenecek. Bu robotlar özellikle yangının çok yoğun olduğu veya artçı patlamaların meydana gelme olasılığı bulunan durumlarda itfaiye ekiplerine yardımcı olacaklar.



XXXXXX

HIRVAT İTFAİYE ROBOTU




Yaz aylarında yaygınlaşan orman yangınlarıyla mücadele etmek için yeni bir teknoloji geliştirildi. Bilgisayar oyunlarından esinlenilerek icat edilen insansız yangın robotu, büyük çaplı yangınlarda kullanılmak üzere üretildi. Hırvatistan’da bulunan DOk-ING isimli şirketin ürettiği yangın robotu (Firerob) ateşe dayanıklı özel bir robot. Uzaktan kumandalı bu robot, itfaiye araçlarının giremeyeceği yerlere girebiliyor.
Hırvat şirketin araştırma ekibi lideri Zoran Boskovic, “Bu araç çok zor durumlar için geliştirilmiş bir yangın söndürme cihazı. Aracı kullanmak çok kolay. Aslında bilgisayar oyunlarından esinlenerek bu aracı hazırladık. “ sözleriyle yeni icatlarını açıklıyor.
Yangın robotunu tanıtan Boskovic, “ Dayanıklı, güçlü ve teknolojik. Biz buna Firerob yani yangın robotu adını verdik. İtfaiyeciler için büyük bir yenilik. Yangın robotuna özel tasarlanmış özel bir uydu takip sistemi bulunuyor. Ayrıca, bu araç 30 ton yük taşıyabiliyor. Saatte 10 kilometre hızla ilerliyor.
Aracın önündeki özel cihazla duvarları delebilirsiniz. 5 tonluk yükleri 180 santimetre yüksekliğe kaldırabilirsiniz. Yangın robotunun farklı noktalarında 7 kamera bulunuyor. Ayrıca, gece görüşü sağlayan kızıl ötesi kamera teknolojisine de sahip.” sözleriyle tanımlıyor. Yangın robotu, duman altında insan silüetlerini tanıyabiliyor. Bu sayede, aracın sürücüsü orada bir insan olduğundan haberdar oluyor ve kurtarma ekiplerini çağırabiliyor.
Bu robotu üreten DOK-ING firması aslında maden temizleme araçları üreten bir şirket. Ancak, yangın robotu için büyük ümitler taşıyor. Satış Sorumlusu Mladen Jovanovic, “Bu robotun nükleer santrallerde, kimyasal endüstrisinde, petrol rafinerilerinde ve silah mühimmat depolarında kullanabileceğini düşünüyoruz. Kısacası, patlama ve yangın tehlikesinin bulunduğu hemen hemen bütün sanayi alanlarında kullanışlı bir robot.” sözleriyle geniş bir pazara sahip olduklarını kaydediyor.
Yangın robotunun prototipi, Avrupa Birliği Araştırma Projesi çerçevesinde geliştirildi. Bu robot, sayesinde Hırvat mühendisler, bu alandaki teknoloji üzerine uzmanlık sağladı. Jovanovic, “İskoçya’dan Scot-Atri firması bize özel iki ateşe dayanıklı zırh üretti. Bu zırh, robotun yüksek sıcaklıklarda daha uzun süre çalışmasına müsaade ediyor. “ sözleriyle icatın bir Avrupa çalışması olduğunun altını çiziyor.
İki yangın robotu, şimdiden Rusya Hükümetine satılmış durumda. Bu arada, Hırvat mühendisler hala robot üzerine bazı ince düzeltmeler yapmaya devam ediyor. Jovanovic, “Robotun GPS özelliklerini geliştirmeye çalışıyoruz. Zira, bence gerçek bir robot araç herşeyi operator olmadan kendi yapabilmeli.” ifadelerini kullanıyor.

XXXXXX

JAPON İTFAİYE VE KURTARMA ROBOTU




Her türlü robot teknolojisinde dünya lider olan Japonlar bu sefer gerçekten çok önemli bir amaca hizmet eden bir robot yaptılar. Bu robot, yangınlarda bina içine girerek kurtarılmayı bekleyen insanları kendi içinde bulunan koruyucu bölüme çekerek kurtarıyor. Robot şimdilik uzaktan kumandayla kontrol edilmek zorunda çünkü robotlar henüz bütün bu işlemleri kendi başlarına yapacak kadar zeki değiller. Ancak bu teknoloji bu hızla gelişmeye devam ederse belki ilerde itfaiyecilerin yerini tamamen robotlar alabilir.

XXXXXX

TÜRK ÇOCUKLARININ 11O ROBOT PROJELERİ.



Orman yangınları doğaya büyük zarar verir. Çıkan yangınları söndürmek için emekler sarf edilir ve bazen yangınlar can kayıplarına da sebep olur. Yapmış olduğumuz bu çalışma itfaiye erinin girmesinin sakıncalı olabileceği yerlerde ve kapalı alanlarda meydana gelen yangınlara otomatik olarak müdahale edebilir. Üzerindeki kamera sayesinde 100 metre uzaktan kumanda edilebilen robot, gaz sensörüyle ortamdaki atmosferi analiz ederek, ortamın insan sağlığına zararlı olup olmadığını tespit etmektedir. Proje ayrıntıları,resimleri ve çalışma diyagramları için Üzerinde bulunan üç eksende hareket edebilen su monitörüyle, su püskürtme özelliğine de sahip olan robot, 45 derecelik eğimdeki merdiven veya benzeri yerlere tırmanabilir.180 derece dönebilen su monitörüyle, her türlü
yangına müdahale edebilen robot, kurulu mekanizma sayesinde içinde bir çeşit toz bulunan ''yangın topu'' nu 30 metre ileriye fırlatabilir.
Robot, gece görüş özelliği sayesinde gece meydana gelen yangınlara da müdahale edebilir.

xxxxxxxx

DUYARLI İNSANLARIMIZIN PROJELERİ DESTEKLENMELİ:

itfaiyeciler Yanmasın” Diye Proje Üretti



Mesleki ve Teknik Eğitim Okulları arasında gerçekleştirilen Proje Tabanlı Beceri Yarışması'nda 'İtfaiye Tank' projesi büyük ilgi gördü.
28 Şubat-4 Mart 2011 tarihleri arasında yapılan Proje Tabanlı Beceri Yarışması'na katılan projeler Merkez teknik ve endüstri Meslek Lisesi'nde sergilenmeye başlandı.
Sergilenen projeler arasında, 'İtfaiye Tank' projesi büyük dikkat çekti. Hürriyet Endüstri Meslek Lisesi öğrencilerinden Yılmaz Çıklabaş ve Yunus Kaya tarafından yapılan projede, uzaktan kumandalı, wireles görüntü aktaran, LPG ve doğalgazı algılayan sensörlü yangın söndürme robotu, ziyaretçilerin büyük ilgisini çekti. 'İtfaiye Tank' adı verilen projeyi ortaya koyan Yılmaz Çıklabaş, “Benim bir akrabam itfaiyeciydi. Çıkan bir yangında yaralandı ve vücudunun büyük bir bölümü yandı. Ben de bu tür bir olayın tekrar yaşanmaması ve itfaiyecilerin bu tehlikeli durumlarda daha rahat çalışabilmelerini sağlayacak proje üretmek istedim. Ortaya bu proje çıktı” diye konuştu.

xxxxxxx

TÜRK ÖZEL SEKTÖRÜ ATAKTA



Türk savunma sanayine şüpheli paket tespit sistemi ve bomba imha robotunu kazandıran Elektroland şirketi, şimdi de % 100 yerli yangın söndürme robotu üretti.

Elektroland şirketi ortaklarından Zihni Demir, bugüne kadar yaptıkları çalışmalar ve firmanın yeni ürünü ''yangın söndürme robotu'' hakkında bilgi verdi.

Elektronik kart tamiratı için 1996 yılında kurdukları şirketle işe başladıklarını, daha sonra savunma sanayine yöneldiklerini ve şu anda çalışmalarını Bilkent Cyberpark'taki 350 metre karelik alanda sürdürdüklerini anlatan Demir, yaptıkları çalışmalarla şüpheli paket tespit sistemi ve bomba imha robotunu savunma sanayinin hizmetine sunduklarını söyledi.

Uzun zamandır yangın söndürmeye ilişkin bir proje üzerinde çalıştıklarını ifade eden Demir, çalışmaların tamamlandığını ve ''yangın söndürme robotu''nun kullanıma hazır olduğunu bildirdi.

Yangın söndürme robotunun Türkiye'de ve dünyada ''ilk ve tek'' olduğunu söyleyen Demir, robotu, yangın sırasında insana gelebilecek zararı en aza indirgemek amacıyla ürettiklerini belirtti.

Demir'in verdiği bilgilere göre, itfaiye erinin girmesinin sakıncalı olabileceği yerlerde kullanılacak olan robotun üzerinde 4 adet kamera bulunuyor. Üzerindeki kameralar sayesinde 400 metre uzaktan kumanda edilebilen robot, gaz sensörleriyle ortamdaki atmosferi analiz ederek, ortamın insan sağlığına zararlı olup olmadığını tespit edebiliyor.

YANGIN TOPU

Üzerindeki üç eksende hareket edebilen 2 adet su monitörüyle su püskürtme özelliğine de sahip olan robot, 45 derecelik eğimdeki merdiven veya benzeri yerlere tırmanabiliyor. 360 derece dönebilen su monitörleriyle, cephanelik yangınları, orman yangınları ve kapalı alan yangınları da dahil her alandaki yangına müdahale edebilen robot, kurulu mekanizma sayesinde 60 metre ileriye içerisinde bir çeşit toz bulunan ''yangın topu'' fırlatabiliyor. Robotun fırlattığı top, ateşi gördüğü anda patlıyor ve 2 metre karelik alandaki yangını anında söndürüyor.

Yangına hem gaz topu atarak, hem de suyla müdahale edebilen robot, gece görüş özelliği sayesinde yangına gece de müdahale edebiliyor. Robot, boya ve ısı yalıtımı sayesinde de 400-500 derecedeki yangının içerisine girebiliyor ve zarar görmeden yangına müdahale edebiliyor.

Zihni Demir, bütün aksamları hidrolik sistemle hareket eden robotta kullanılan yazılım dahil bütün elektronik ve mekanik donanımın Türk malı ve yerli üretim olduğunu belirterek, ''Buna yüzde yüz Türk robotu da diyebiliriz'' ifadesini kullandı.

Yangın söndürme robotunun yanı sıra, ''yangın söndürme ve bomba imha robotunun'' birlikte bulunduğu bir model daha ürettiklerini bildiren Demir, bunun da dünyada bir ''ilk'' olduğunu söyledi. Demir, hidrolik sistemle çalışan ve yangın söndürmenin yanında, su basıncını kullanılarak bombayı etkisiz hale getirebilen robotun, bubi tuzakları ve canlı bombalara karşı da kullanılabildiğini kaydetti.

''YURT DIŞINA ROBOT İHRAÇ EDİYORUZ''
Projeleriyle ilgilenen Suriye güvenlik güçlerinin şimdiye kadar bir adet bomba imha robotu bir adet de yangın söndürme robotu aldığını belirten Demir, Suriye'den 10 adet daha robot siparişi aldıklarını bildirdi.

xxxxxx

ABD 'Lİ YANGIN ROBOTU







Belki bir gün şehirlerimizde - köylerimizde cadde kenarlarında hazır durumda bekleyen robot müfrezeleri olacak.Bir yangın anında çok basit yönlendirilen bu araçlar ile yangınlara müdehale mümküm olabilecek.

Yukarıda görülen robot 2006 yılı yapımıdır.
Dört çekerli hareket sistemine sahiptir.
Kolay yönlendirilir uzaktan kumanda sistemine sahiptir.
Işıklandırma sistemi mevcuttur.
Tamamen modüler sistemden oluşturulmuştur.
Tam kapasite 6 saat çalışabilir durumdadır.
Hareket etmesi bir araba sayesinde olmaktadır.
Dakikada 7600 litre su iişleme kapasitesine sahip su topları vardır.
Diendiği takdirde köpük işleyebilir.

ÇEŞİTLİ ROBOTLAR.







AHMET SERTKAN
YANGIN UZMANI

Kaynaklar.
www.firerob.info
www.robotbooks.com/fire-fighting-robot.
www.fireandrobot.com
Günlük haber gazeteleri



Devamını okuyun...>>

YANGIN SINIFLARI ( EN SON VE GEÇERLİ OLAN )

TSE YENİ YANGIN SINIFINI KABUL ETTİ AMA İNTERNETTE HALA ESKİ KİRLİ BİLGİLER İNSANLARIMIZI YANLIŞ OLARAK BİLGİLENDİRİYOR.
BİRÇOK İTFAİYECİMİZİN BİLE KONUDAN HABERDAR OLMAMASI İSE ÇOK ACI VERİCİ.
YANGIN DERSİ VEREDİĞİNİ SANANLAR, HATTA EN BÜYÜK FİRMALARIN HABERİ YOK.
KES - KOPYALA - YAPIŞTIR - BİLGİLENDİR - SAT SİSTEMİ DEVAM EDİYOR.
İNTERNETTE YANLIŞ BİLGİLENDİRMENİN ÜLKE NORMLARINA UYGUN HALE GELMESİ VE YANLIŞ BİLGİLENDİRMENİN SONA ERMESİ DİLEKLERİMLE. LÜTFEN EĞİTİM PROGRAMLARINIZI GÖZDEN GEÇİRİN.
FİRMALAR, OKULLAR, HASTAHANELER,YANGIN SÖNDÜRME YÖNERGELERİNİZİ DÜZELTİN.
YANLIŞ BİLGİDEN KAYNAKLANAN ZARAR, YARALANMA VE ÖLÜMLERDEN SORUMLU OLACACAĞINIZI UNUTMAYIN.


Yangın sınıfları, Avrupa Normlarında EN 2’de aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır:

Dolayısıyla ; Avrupa birliği standartlarını kabul edip kullanan ülkemizde de

Yangın Sınıfları; TS EN 2 ve TS EN 2/A1 Türk Standartlarına göre aşağıdaki şekilde tarif edilmiştir;

TS EN 2 ve TS EN 2/A1'e göre
YANGIN SINIFLARININ TARİFİ


Sınıf A: Yanmanın, normal olarak parlak korların oluşumuyla yürüdüğü, genellikle organik esaslı katı madde yangınları,
Sınıf B: Sıvılar veya sıvılaşabilir katılar ile ilgili yangınlar,
Sınıf C: Gaz yangınları,
Sınıf D: Metal yangınları,
Sınıf F: Pişirme gereçlerindeki pişirme ortamı (bitkisel veya hayvansal sıvı ve katı yağlar) yangınları.Şeklindedir.



Yangınlar, literatürde Yanacak Madde cinslerine göre adlandırılır.



“ A SINIFI “ Yangınlar: Organik kökenli ( Katı ) madde yangınları. Bu malzemeler genellikle karbon bileşikleri olan organik yapıda malzemelerdir ve yanmaları sonucunda karlaşma ve kül meydana gelir.
— Ahşap, Kömür, Kâğıt, Ot, Selüloz
— Kauçuk, Tekstil Ürünleri, Plastik v.s.
A SINIFI Yangınlar, soğutucu etki yaratan maddeler ile müdahale edilmek sureti ile soğutularak söndürülür.




“ B SINIFI “ Yangınlar: Sıvı yanıcı madde ( Akaryakıt ) yangınları.
Su ile karışanlar ile karışmayanlar olmak üzere iki sınıfa ayrılır.
— Benzin, Benzol, Mazot, Fuel-Oil, Madeni Yağlar,
- Vernik, Boya, Tiner, Alkol, Parafin, Aseton, Asfalt, Tutkal v.s.
B Sınıfı Yangınlar, yanan madde ile oksijen teması kesilerek ( Boğmak ) sureti ile söndürülür.



“ C SINIFI “ Yangınlar: Gaz halindeki yanıcı madde yangınları.
Yanıcı gaz ve basınç altında sıvılaştırılmış gaz haldeki maddelerin yangınlarıdır.
— Doğal ve Üretilmiş Gazlar, Metan, Hidrojen, Asetilen
— LPG, Propan Doğal Gaz
C Sınıfı Yangınlar, genel kural olarak, gaz yangınlarında, yangın kaynağı kesilerek ve soğutma işlemi yapılarak söndürülür.



“ D SINIFI “ Yangınlar: Hafif Metal Yangınları
— Titanyum, Magnezyum, Alüminyum,
— Uranyum, Fosfor, Sodyum
D Sınıf Yangınlar, özel amaçla üretilmiş D sınıfı Kuru Toz ile söndürülür.



“ F SINIFI “ Yangınlar: Yağ Tavası Yangınları
F Sınıfı yangınlar Bitkisel ve hayvansal pişirme yağlarının yangınlarını kapsar.Sulu Kimyasal söndürücüler tada toz söndürücüler ile söndürülür.
" ASLA SU İLE SÖNDÜRMEYİNİZ. AKSİ HALDE PARLAMA VE PATLAMA OLUR."

Çünkü ;
Bir birim su :
100 ºC de 1700 kat genleşir.
126 ºC de 1827 kat genleşir.
226 ºC de 2298 kat genleşir.
326 ºC de 2760 kat genleşir.
426 ºC de 3230 kat genleşir.
526 ºC de 3690 kat genleşir.
Buda yangının müthiş şekilde parlamasına ve patlamasına neden olur.




KIZGIN YAĞ SU İLE BULUŞTUĞUNDA BERABERCE GENLEŞEREK YANGININ ANİDEN YÜZLERCE KEZ BÜYÜMESİNE NEDEN OLUR.



AHMET SERTKAN
YANGIN UZMANI


Devamını okuyun...>>

OKSİJEN TÜP YANGINLARI ( PATLAMALARI ) VE NEDENİ




Birçok arkadaşımız oksijen tüp başlıklarına gres ya da yağ sürüldüğünde oksijen valfı açılır açılmaz ani bir parlama ile beraber alev topunun oluşması ve yangın başlamasının sebebini soruyor.

Maalesef İnternette Türkçe veya İngilizce yaptıgınız araştırmalarda da bunu tam ve açık olarak tarif eden bir kaynağın olmaması da bu tür kazaların kök sebeblerinden biridir.İtfaiyeciliğin amacı İnsan hayatı ve sağlığı üzerine kurulduğu için KUTSAL dır.Madem görevimiz bunu gerektiyor. Biz İtfaiyeciler de açıklamamızı bilimsel verilere göre yapmalı , gerek sanayide çalışanlarımızı , gerekse tıp alanında hizmet edenlerimizi bilgilendirmeliyiz.

Peki hiç bir kıvılcım ve tutuşturucunun olmağı bu yanma ve parlama olayı nasıl gerçekleşiyor ?



Değerli arkadaşlarım bunun tek sorumlusu yada oluşturanı OKSİJEN dir.
Yanıcı maddeye ne kadar oksijen verir iseniz o madde çok daha hızlı bir biçimde yanacaktır.
Burada en önemli unsur oksijenin hava içindeki konsantrasyonudur. Oksijenin % 21 konsantrasyonda olduğu durumlardaki yanma ile ; oksijen konsantrayonunun yüksldiği yanmalar çok farklıdır.

Dünya atmosferi, % 77 azot, % 21 oksijen ve %1 oranında karbondioksit ve argon gibi diğer gazların karışımından oluşur. Öncelikle bu gazların en önemlisi ile, oksijenle başlayalım. Oksijen çok önemlidir, çünkü insan gibi kompleks bedenlere sahip canlıların enerji elde etmek için kullandıkları çoğu kimyasal reaksiyon oksijen sayesinde gerçekleşir. Karbon bileşikleri oksijenle reaksiyona girerler. Reaksiyon sonucunda su, karbondioksit ve enerji açığa çıkar. Hücrelerimizde kullandığımız ve ATP (adenosin trifosfat) adı verilen enerji paketçikleri, bu reaksiyonla ortaya çıkarlar. İşte biz de bu nedenle sürekli olarak oksijene ihtiyaç duyarız ve bu ihtiyacı karşılamak için solunum yaparız. şin ilginç yanı, soluduğumuz havadaki oksijen oranının, son derece hassas dengelerle tespit edilmiş oluşudur. Atmosferimiz daha fazla oksijen içerebilir ve buna rağmen hayatı destekleyebilir miydi? Hayır! Oksijen çok reaktif bir elementtir. Şu anda atmosferde bulunan okijeninin oranı, yani yüzde 21, yaşamın güvenliği için aşılmaması gereken sınırların tam ideal noktasındadır. Yüzde 21'in üzerine artan her yüzde birlik oksijen oranı, bir yıldırımın orman yangını başlatma olasılığını % 70 artıracaktır.




Yüzde 25'lik bir oksijen oranının daha yukarısında, şu anda kullandığımız bitkisel besinlerin çok azı, tüm tropik ormanları ve arktik tundraları yok edecek olan dev yangınlardan korunabilirdi... Atmosferin şu anki oksijen oranı, tehlikenin ve yararın çok iyi bir biçimde dengelendiği bir rakamdadır.
Atmosferdeki oksijen oranının dengede kalması da, mükemmel bir "geri dönüşüm" sistemi sayesinde gerçekleşir. Hayvanlar devamlı olarak oksijen tüketirler ve kendileri için zehirli olan karbonioksiti üretirler. Bitkiler ise bu işlemin tam tersini gerçekleştirir, ve karbondioksiti hayat verici oksijene çevirerek canlılığın devamını sağlarlar. Her gün bitkiler tarafından milyarlarca ton oksijen bu şekilde üretilerek atmosfere salınır.

Nasıl ki oksi-asetilen ya da oksi- propan kaynak şalomalarında oksijen valfını daha fazla açtığınızda ısıttığınız metal oksijen sayesinde daha fazla ısıtılarak lesim yapılmakta ise, oksijenin yüksek olduğu hava konsantrasyonlarında da yanma hızlı olacaktır. Biliyorsunuz ki biz hızlı yanma olayına PATLAMA diyoruz.

OKSİJEN TÜPLERİNDE SAF OKSİJENİN YANİ OKSİJEN KONSANTRASYONUNUN % 100 E YAKIN OLDUĞU DURUMLARDA ARTIK ISIYA GEREKSİNİM KALMAZ VE KENDİLİĞİNDEN YANMA OLUŞUR.
BU NEDEN İLE ASLA OKSİJEN TÜP REGÜLATÖR VE BAĞLANTILARINA YAĞ VE GERESYAĞI SÜRMEYİNİZ.



EĞER OKSİJEN REĞÜLATÖRÜ VE OKSİJEN HORTUMU VE BAĞLANTI NOKTALARINDAN OKSİJEN SIZINTISI OLUR İSE YANMA ( PATLAMA )OLUŞACAKTIR.




EĞER BU KURALA UYMAZSANIZ ; ÇOK HIZLI BİR REAKSİYON SONUCU YANMA ( PATLAMA) OLUŞACAKTIR.



OKSİJEN TÜP REGÜLATÖRLERİNİ YAĞLI ELLERLE TUTMAYINIZ.YAĞ SAF OKSİJEN LE BULUŞTUĞUNDA ANİ PARLAMALAR OLACAKTIR.



BOL OKSİJENİN OLDUĞU ORTAMLARDA SİGARA İÇMEYİN VE AÇIK ATEŞ İLE DOLAŞMAYINIZ.



BOL OKSİJENLİ ORTAMDA KALDIĞINIZ GİYSİLERİNİZİ DERHAL NORMAL HAVA ŞARTLARINA GETİRMEK VE YANGIN ÇIKMASINI ÖNLEMEK İÇİN HAVALANDIRINIZ.



AHMET SERTKAN
YANGIN UZMANI




Devamını okuyun...>>